برای مشخصکردن کلاس کاری جرثقیل سقفی و همچنین خرید بهتر و مقرونبهصرفه این نوع جرثقیل نیاز است تا کلاس کاری آنها مشخص گردد. کلاس کاری جرثقیلهای سقفی برای ما مشخص میکند که بر اساس هدف و نوع کاری که با این جرثقیلهای سقفی انجام میشود کدام گروه از این جرثقیلهای برای ما مناسب است و میتواند در بهبود کار ما کمککننده باشد. بهتر است بدانید انتخاب کلاسپایینتر یا بالاتر جرثقیلهای سقفی از آن کلاسی که برای جرثقیل موردنیاز خود انتخاب کردهایم، کاری غیراقتصادی است و نمیتواند از نظر اقتصادی برای ما مناسب باشد.
به این دلیل که خرید کلاس کاری جرثقیل با قیمت پایینتر باعث هزینه کمتر خرید میشود اما موجب بالارفتن هزینه تعمیر و تعویض دستگاه میشود؛ همچنین انتخاب کلاس بالاتر جرثقیل سقفی هزینههای بعدی را کاهش خواهد داد؛ اما هزینهای که برای خرید جرثقیل پرداخت میشود بالاتر خواهد رفت. استانداردهای مختلفی برای کلاسهای کاری وجود دارد که میتوانیم به iso و fem اشاره کنیم که در ادامه این مطلب به آنها خواهیم پرداخت.
کلاس کاری جرثقیل سقفی چگونه مشخص میگردد؟
برای مشخصکردن کلاس کاری جرثقیل سقفی باید به دو عامل توجه کرد. اول اینکه باید به نوع زمان این گروههای مختل جرثقیل دقت کرد؛ زیرا بیانگر کیفیت و کارکرد و همچنین تعداد دفعاتی است که با جرثقیل کار شده است. مثل کارکردن در یکزمان یا یک روز مشخص که در اصطلاح به آن operating time group گفته میشود.
دوم اینکه باید به کاربری جرثقیل و استفاده کردن از این نوع دستگاه در کاربریهای مختلف دقت داشت و آن را بررسی کرد که در اصطلاح به آن load time group گفته میشود. با مشخص شدن این نوع کلاس کاری چندین اصطلاح در این نوع دستگاه وجود دارد که میتواند برای شناخت بیشتر کلاس کاری یک جرثقیل سقفی کمک کند. برای نمونه میتوان گفت به تجهیزاتی از این دستگاه که اغلب تحت بار قرار میگیرند و معمولاً تحت نظارت بارهای سبک هستند lite گفته میشود.
علاوه بر این تجهیزاتی در این دستگاههای جرثقیل سقفی وجود دارد که گاهی تحت بار نامی قرار میگیرد و بهصورت کلی تحت بار سبک هستند که به آنها در اصطلاح medium گفته میشود. تجهیزاتی نیز وجود دارند که به تعداد دفعات کمی تحت بار نامی هستند و در بارهای سبکتر جرثقیل قرار میگیرند و در اصطلاح به آنها heavy گفته میشود و تجهیزاتی که تنها تحت بار نامی قرار گرفتهاند very heavy شناخته میشود.
چه عواملی در تعیین کلاس کاری جرثقیل سقفی مؤثر است؟
برای مشخصکردن کلاس کاری جرثقیل سقفی، دو عامل که به آن اشاره خواهیم کرد، بسیار اهمیت دارد و در اصطلاح علمی به آنها start/h و ed% گفته میشود. همانطور که گفتیم ed نشاندهنده زمان کارکردن مفید این نوع دستگاهها است که با افزایش یافتن کلاس کاری یک جرثقیل کارکرد موتور نیز برای حمل بار وسایل سنگینتر بهبود مییابد.
Start نیز نشاندهنده تعداد ساعتها و زمانهایی است که این دستگاه استارت خورده است و با افزایش کلاس کاری جرثقیلهای سقفی این تعداد استارتها نیز افزایش خواهد داشت. برای اینکه کلاس کاری جرثقیلهای سقفی را بهتر متوجه شوید، باید بدانید که با افزایش یافتن یک کلاس کاری که بهاندازه بیست و پنج درصد از کلاس قبلی بالاتر است.
چند نوع طبقهبندی برای تعیین کلاس جرثقیل سقفی وجود دارد؟
برای تعیین کردن کلاس کاری جرثقیل سقفی شش نوع طبقهبندی وجود دارد که با شناسایی این نوع طبقهبندی میتوانید نوع کلاس کاری و کیفیت آن را مشخص نمایید. برای نمونه میتوانیم به جرثقیل نوع طبقهبندی A اشاره کنیم. این کلاس کاری خدمات و تجهیزاتی را پوشش میدهد که برای جابهجایی این نوع تجهیزات نیاز به زمان بیشتر و سرعت کمتری و دقیقتر است. معمولاً این نوع جرثقیلهای سقفی در نیروگاهها، خدماتی که بهصورت عمومی ارائه میشود و همچنین در توربینها، موتوخانهها، تاسیسات سد و انواع آن و ایستگاه های ترانسفورماتور قابل استفاده است.
جرثقیل سقفی نوع B
این نوع جرثقیل خدماتی را پوشش میدهد که سرویسهایی که برای راهاندازی آن مورد استفاده قرار میگیرد کم و با سرعت پایین باشد. در هر ساعت برای این نوع کلاس b جرثقیلها ممکن است هیچ باری وجود نداشته باشد یا در هر دو یا پنج ساعت این نوع بار برای کلاس b جرثقیلها موجود باشد. معمولاً جرثقیلهای کلاس B برای مغازههای تعمیراتی، مونتاژ کاریها و کارگاههای خدماتی مورد استفاده قرار میگیرد. این نوع خدمات جرثقیل شامل بار برداری سبک با سرعت پایین به طور میانگین ۲ تا ۵ بار در هر ساعت و ۱۰ فوت در هر بار است.
جرثقیل سقفی نوع C
این نوع جرثقیلها به صورتی طراحی و ساخته شدهاند که مناسب بار معمولی هستند و خدمات موردنیاز برای تجهیزات بهصورت متوسط است. با استفاده از این جرثقیلهای سقفی نمیتوان بارگیریهایی انجام داد که پنجاه درصد از ظرفیت موجود بالاتر هستند. این نمونه از جرثقیلها به طور معمول در ریختهگریها، کارخانهها، انبارهای فولادی، خطوط تولید، آسیابها، معادن و غیره قابل استفاده هستند. این نوع جرثقیل سقفی به طور میانگین با ۵۰ % بار نامی خود ۵ تا ۱۰ دفعه در یک ساعت به طور میانگین ۱۵ فوت یا ۵۰ % ظرفیت نامی خود کارمیکند.
جرثقیل سقفی نوع D
در این نوع جرثقیلها نیز تا ظرفیت پنجاه درصد مورد استفاده قرار میگیرد. سرعت بالای این نوع جرثقیلهای سقفی نیز بسیار اهمیت دارد. این نوع جرثقیلها بیشتر در کارخانههای فولادی، ریختهگریها، کارخانجات، ماشین آلات سنگین، خطوط تولید پرکار و همچنین انبارهای فولادی مورد استفاده قرار میگیرند.
جرثقیل سقفی نوع E
کاربرد این نوع در جرثقیلهایی است که با تجهیزات جانبی مانند پاتیل در کارخانههای ریختهگری و مذاب، انواع چنگک مخصوص حمل آهن قراضه، گرپ ها در کارخانجات سیمان و معادن در کارخانجات بازیافت انواع گیرهها و مگنتها در خطوط تولید و انبارها محصولات فولادی است. این نوع خدمات ۱۰۰ % بار نامی و ۲۰ دفعه در ۱ ساعت با سرعت بالا هستند.
استانداردهای ملی و بینالمللی جرثقیل سقفی
۱٫ استاندارد ISO (سازمان بینالمللی استاندارد)
ISO 4301: استاندارد طبقهبندی جرثقیلها بر اساس مکانیزم بارگیری
ISO 8686: الزامات ایمنی در طراحی و ساخت جرثقیلهای سقفی
ISO 9927: دستورالعملهای بازرسی دورهای
۲٫ استاندارد ASME (انجمن مهندسان مکانیک آمریکا)
ASME B30.2: استاندارد جرثقیلهای سقفی و دروازهای
ASME B30.16: استاندارد جرثقیلهای زیرآویز (Underhung)
ASME B30.17: استاندارد جرثقیلهای سقفی و دروازهای با سیستم بالابر هوایی
کلاسبندی جرثقیلهای سقفی بر اساس استاندارد ISO 4301
| کلاس کاری | تعداد سیکلهای بارگیری | ضریب استفاده | کاربردهای متداول |
|---|---|---|---|
| A1 | تا ۲۰,۰۰۰ | ۰٫۱۲۵ | کارگاههای تعمیراتی، باراندازهای کمکار |
| A2 | 20,001 – 40,000 | 0.25 | انبارهای عمومی، کارگاههای تولیدی متوسط |
| A3 | 40,001 – 63,000 | 0.5 | کارخانههای خودروسازی، صنایع فلزی |
| A4 | 63,001 – 100,000 | 1.0 | صنایع فولاد، ریختهگریهای سنگین |
| A5 | 100,001 – 160,000 | 2.0 | معادن، اسکلهها، صنایع نفت و گاز |
| A6 | 160,001 – 250,000 | 4.0 | کارخانههای تولید سیمان، نیروگاهها |
| A7 | 250,001 – 400,000 | 8.0 | صنایع بسیار سنگین با کارکرد مداوم |
اجزای اصلی و استانداردهای مرتبط
پل جرثقیل (Bridge)
استاندارد طراحی: FEM 1.001 (فدراسیون اروپایی جرثقیلسازی)
جنس فولاد: ST37-2 مطابق با DIN 17100
سیستم بالابر (Hoist)
استاندارد زنجیر: ISO 3077
استاندارد سیم بکسل: ISO 2408
ترولی (Trolley)
استاندارد چرخها: DIN 15046
سیستم حرکت: IEC 60204-32
سیستم کنترل و برق
استاندارد تابلو برق: IEC 61439
موتورهای الکتریکی: IEC 60034
استانداردهای ملی ایران
در ایران علاوه بر استانداردهای بینالمللی، استانداردهای ملی زیر نیز باید رعایت شوند:
ISIRI 6306-1: الزامات عمومی جرثقیلهای سقفی
ISIRI 2843: استاندارد فولادهای ساختمانی
ISIRI 607: استاندارد سیمبکسلهای فولادی
بازرسی و نگهداری بر اساس استاندارد
| نوع بازرسی | دورهتناوب | موارد بررسی |
|---|---|---|
| روزانه | هر شیفت کاری | عملکرد ترمزها، سطح روغن، وضعیت سیمبکسل |
| ماهانه | هر ۳۰ روز | چرخها، سیستم الکتریکی، اتصالات مکانیکی |
| سالانه | هر ۱۲ ماه | تست بارگذاری، تست غیرمخرب (NDT)، بازرسی کامل |
نکات کلیدی در انتخاب جرثقیل بر اساس کلاس کاری
محاسبه دقیق سیکلهای کاری سالانه: تعداد دفعاتی که جرثقیل بارگیری میکند
نوع بار و نحوه جابجایی: بارهای شوکدار نیاز به کلاس بالاتری دارند
شرایط محیطی: محیطهای خورنده یا دمای بالا نیاز به مصالح خاص دارند
ضریب ایمنی: حداقل ضریب ایمنی ۵ برای قطعات بحران
دیگر محصولات پارس درایو
سخن پایانی
کلاس کاری جرثقیل سقفی بسیار اهمیت دارد؛ زیرا در هنگام خرید اگر از کلاس پایینتری استفاده گردد پیشرفت و سرعت کار کاهش پیدا میکند و همچنین هزینههای تعمیر در مدت کوتاه افزایش مییابد؛ همچنین با خرید کلاس کاری بالای جرثقیل سقفی اگرچه پیشرفت زیادی در هنگام انجام کار صورت میگیرد؛ اما هزینه خرید این نوع دستگاه باکلاس کاری بالا بسیار پرهزینه است.
